Bij Leeuwenbergh spelen golfers in in de natuur

Golf is begonnen als een sport in de natuur. Wij vonden het niet meer dan logisch om de natuur weer terug te brengen in de golfbaan.

Ronald Abma, bestuurslid Leeuwenbergh

Biodiversiteit en natuur

Loop een ronde over de baan en het valt meteen op: je wordt omringd door grote bosvakken met wilde begroeiing en natuurlijke oevers vol fluitende vogels. Je waant je in de natuur. Moet er gesnoeid worden? Dan wordt het hout niet zomaar afgevoerd, maar juist teruggegeven aan de natuur of gebruikt langs de baan. Je komt bijvoorbeeld overal natuurlijke schuttingen tegen van gesnoeide takken. In deze zogenaamde takkenrillen vind je natuurlijke schuilplaatsen voor vogels, insecten en kleine zoogdieren. Dit heeft er met de vogelhuisjes en de bijenkasten langs de banen voor gezorgd dat er meer dan zestig verschillende vogelsoorten op de golfbaan zijn geteld.

Op het terrein van Leeuwenbergh tref je 170 verschillende plantensoorten aan. Dat is te danken aan de verschillende grondsoorten op de golfbaan: langs de waterkant groeien andere planten dan op de drogere grond in het bos aan de andere kant. Een heel divers golfronde dus. In 2020 zijn de plantvakken verder uitgebreid en ingericht met een focus op het aantrekken van bijen, hommels en andere insecten.

De ligging van de golfbaan speelt ook een rol in de biodiversiteit. Aan de noord- en zuidkant grenst de baan aan weilanden en parken, terwijl in het oosten een talud ligt met onbebouwde natuur. Dit maakt Leeuwenbergh een belangrijke schakel in het ecosysteem. Niet gek ook dat er regelmatig vossen, hazen, konijnen, fazanten en steenmarters gespot worden tijdens het golfen.

Gras- en waterbeheer

 “Je kunt een prachtige groene green hebben, maar als de bal stuitert, heeft niemand er iets aan. Zelfs met ziekte kun je een goede balrol houden.” Dat zijn de woorden van Andrew Knott, hoofdgreenkeeper bij Leeuwenbergh. Wie zonder chemische middelen wil werken, moet volgens Knott veel preciezer worden in onderhoud. Zelf maakt hij de juiste grassoorten op de juiste plek sterker en houdt hij zwakkere soorten niet kunstmatig in leven. Knott benadrukt daarnaast dat uiterlijke perfectie geen doel op zich is: “Het gaat om gecontroleerde groei, niet om zo veel mogelijk massa of een donkergroene kleur van de golfbaan.”

Waterbeheer is uiteraard ook een belangrijk onderdeel. De club volgt hierbij de richtlijn van het NGF: geel is het nieuwe groen. Dat betekent dat er pas water wordt gegeven als het gras bijna doodgaat. Alleen de greens worden beregend. Ronald Abma, bestuurslid van Leeuwenbergh, erkent dat leden soms vragen stellen als ze bij andere clubs groener gras zien. Dat illustreert dat communicatie rondom verduurzaming ontzettend belangrijk is binnen een club.

Ook fungeert de baan als waterbergingsgebied voor de stad bij overvloedige regenval. Op kleinere schaal wordt regenwater opgevangen in tonnen. Daarmee wordt de beplanting rond het clubhuis verzorgd.

Het beste compliment wat we gekregen hebben is dat iemand van de Algemene Natuurvereniging Nederland heeft gezegd: bij Leeuwenbergh golf je in de natuur.

Ronald Abma

Duurzame energie

In 2019 begon Leeuwenbergh met het plaatsen van zonnepanelen op het clubhuis. Later werd de opwekking van zonne-energie ook uitgebreid naar de andere gebouwen, zoals de driving range en de greenkeepersloods. Alles bij elkaar heeft de vereniging inmiddels zo’n 500 zonnepanelen geplaatst. Daarbij maakt de vereniging gebruik van batterijen om de overdag opgewekte zonnestroom juist ’s avonds te kunnen gebruiken.

Door de grote energiecapaciteit automatiseert Leeuwenbergh nu ook een deel van het onderhoud, met elektrische robotgrasmaaiers en ballenrapers met laadstations. Andere machines die nu nog op diesel werken, worden steeds verder omgebouwd naar elektrisch. Bovendien is het hele complex sinds september 2025 volledig gasloos: het clubhuis wordt nu verwarmd met warmtepompen. Ook is er een warmteterugwinsysteem op de accommodatie.

Multifunctioneel en sociaal

Het onderhoud van het complex is geheel in eigen beheer en wordt uitgevoerd door baanpersoneel en vrijwilligers. Leeuwenbergh biedt ook werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en is een erkend leerbedrijf. Ook mooi om te vermelden: Leeuwenbergh is de thuisbasis voor de Nederlandse paragolfers.

Naast ecologie en onderhoud werkt de club aan het deels toegankelijk maken van het terrein voor wandelaars. Inmiddels is er subsidie aangevraagd voor de eerste paden. “Het openstellen van de accommodatie vergroot de maatschappelijke waarde”, aldus Abma.

Golf Environmental Organisation (GEO)

Leeuwenbergh behaalde in 2018 een GEO-certificering. Daarvoor is de vereniging op zes punten beoordeeld:

• Landschap en biotopen
• Water
• Energie en hulpbronnen
• Product- en ketenbeheer
• Milieukwaliteit
• Mens en samenleving 

Het internationale duurzaamheidskeurmerk voor de golfsector stimuleert golfaccommodaties om maatschappelijk verantwoord te ondernemen en bewust om te gaan met de natuur. De GEO-certificering sluit ook aan op het natuur- en milieuprogramma van de Nederlandse Golf Federatie (NGF). De NGF moedigt alle golfbanen daarom aan zich te laten certificeren en ondersteunt de clubs daar actief bij. In januari 2020 stond de teller op 100 Nederlandse gecertificeerde golfbanen.

Finalist Sportaccommodatie van het jaar

Golfclub Leeuwenbergh was in 2026 finalist bij de verkiezing van Sportaccommodatie van het jaar. De jury had het volgende over de vereniging te zeggen: 

“Golfaccommodatie Leeuwenbergh valt op door de brede manier waarop duurzaamheid wordt toegepast op het sportpark. De golfclub is gasloos en heeft veel energiebesparende maatregelen toegepast. Naast aandacht voor biodiversiteit, waterbeheer en hergebruik van materialen, speelt sociale duurzaamheid een belangrijke rol. Zo biedt de accommodatie ook ruimte voor paragolf, waardoor sporters met een beperking de golfsport kunnen beoefenen. De vereniging werkt bovendien samen met lokale natuurorganisaties om het terrein zo natuurvriendelijk mogelijk te beheren. Met de inzet van vele vrijwilligers laten ze zien hoe een sportaccommodatie natuur, sport en samenleving kan verbinden.”