Met deze ‘quick wins’ creëer je minder afval op jouw sportaccommodatie

Vrijwilligers hebben hun handen al vol aan het draaiende houden van de club, dan is afvalbeheer vaak iets wat er een beetje bij hangt. Daardoor verdwijnt nog veel bruikbaar materiaal in het restafval, terwijl er vaak mogelijkheden zijn om beter te scheiden, kosten te besparen en soms zelfs inkomsten te genereren.

Klaas van der Sterren, VANG Buitenshuis, onderdeel van Rijkswaterstaat

De kantine

Een kantine heeft vaak veel afval. Met welke quick wins kun je direct de eerste stappen zetten richting een duurzamere sportaccommodatie?

Verpakkingsmateriaal

• Kies bij de inkoop zoveel mogelijk voor producten en verpakkingen die bestaan uit duurzame materialen of het milieu minder belasten. Ga hierover in gesprek met de leverancier en bespreek de mogelijkheden.
• Kies voor hervulbare verpakkingen. Denk bijvoorbeeld aan hervulbare knijpflessen of emmers met een pompsysteem voor vloeibare producten zoals saus of olie. 
• Bied fruit aan als gezond alternatief voor een snack. Dit bevat minder verpakkingsmateriaal en de resten kunnen bij het gft-afval.

Wegwerpbekers

Vraag leden en bezoekers om hun eigen beker of bidon mee te nemen of vervang wegwerpbekers door stevige herbruikbare bekers of mokken. Combineer dit met een duidelijk inzamelsysteem, bijvoorbeeld een inleverpunt achter de bar of een systeem waarbij je borg betaalt, zodat bekers niet verdwijnen. Gebruik het Stappenplan: Van wegwerp naar hergebruik van Helpdesk Afvalbeheer om de overstap te maken.

Statiegeld en afval scheiden

Afval scheiden vermindert de hoeveelheid afval en vervuiling op de club. Grondstoffen worden dan efficiënter hergebruikt, wat leidt tot minder CO₂-uitstoot. Ook is afval scheiden goed voor de clubkas. Maar hoe pak je dat aan?

• Plaats herkenbare afvalstations op strategische plekken zoals de kantine, het terras, de kleedkamers en bij de ingang. Hoe duidelijker en gemakkelijker het is om afval te scheiden, hoe meer je inzamelt.
• Op plastic flesjes en blikjes wordt statiegeld berekend. Voor amateursportverenigingen geldt de uitzondering dat zij een inzamelpunt kunnen worden en het statiegeld dat zij verzamelen direct in kunnen zetten voor hun eigen club. Door duidelijke inzamelpunten te plaatsen en het statiegeld te koppelen aan een zichtbaar clubdoel, stimuleer je leden om hun flesjes en blikjes vrijwillig bij de club in te leveren. Meld je aan bij Statiegeld Nederland en ontvang gratis inzamelzakken, labels en stickers.
• Gescheiden afvalstromen, zoals plastic, drankenkartons en glas, worden in veel gemeenten kosteloos opgehaald. Dit verschilt echter per regio en per type sportvereniging. Niet-commerciële sportverenigingen vallen vaak onder gunstige gemeentelijke afspraken, terwijl commerciële sportondernemers doorgaans bedrijfsmatig een tarief betalen. Bekijk daarom altijd de voorwaarden van je eigen afvalinzamelaar én meld je aan bij het landelijke initiatief Afval Goed Geregeld om te zien welke mogelijkheden voor jouw club gelden.
• Ga in gesprek met je afvalinzamelaar en bekijk hoe je samen de bestaande afvalstromen kunt verduurzamen. Bespreek ook regelmatig of het lopende contract nog steeds passend is.

Sportmaterialen

Sportkleding en -materialen die verenigingen niet meer gebruiken, belanden vaak in de afvalbak. Goede alternatieven zijn een tweede leven of recycling.

• Beoordeel eerst of nieuwe sportmaterialen wel echt nodig zijn. Veel spullen kun je langer gebruiken door ze goed te onderhouden of te repareren. Vaak is alleen een enkel onderdeel kapot en kun je dat eenvoudig vervangen, zodat het materiaal weer even mee kan.
• Zijn nieuwe materialen of kleding toch nodig? Kies dan voor een duurzame of circulaire leverancier. Veel sportmerken bieden inmiddels producten aan van gerecyclede kunststoffen of duurzamere materialen, zoals oude petflessen en biologisch katoen.
• Ga in gesprek met sponsoren over de mogelijkheid om te investeren in circulaire wedstrijdtenues. Voor veel bedrijven is dit een aantrekkelijke manier om hun duurzame ambities te laten zien en de club te ondersteunen.
• Richt een centraal inzamelpunt in voor herbruikbare sportkleding en materialen (zoals handschoenen, beschermers en hockeysticks) en organiseer bijvoorbeeld een spullenmarkt. De ingezamelde items kunnen worden doorgegeven aan leden die ze nodig hebben, zodat er minder nieuwe materialen aangeschaft hoeven te worden.
• Bied de ingezamelde sportkleding en -materialen aan bij lokale circulaire partners of meld je aan bij het landelijke inzamelinitiatief ClubHub waar ingezamelde spullen worden hergebruikt of gerecycled tot nieuwe grondstoffen voor sportartikelen zoals pionnen, hesjes of boarding rond het veld.

Begin vandaag nog

Met deze eenvoudige maatregelen kan elke sportvereniging zonder grote investeringen direct stappen zetten richting duurzamer afvalbeheer. Dat is goed voor het milieu, maar kan daarnaast ook nog eens goed voor de clubkas zijn.

Veel sportclubs draaien op vrijwilligers met beperkte tijd. Maak het daarom behapbaar door een kleine afvalcommissie te vormen van betrokken leden die de uitvoering en opvolging oppakken. Ook kun je ondersteuning en advies inschakelen bij de lokale sportserviceorganisatie. Zij kunnen jouw club helpen bij het opzetten van nieuwe duurzaamheidsmaatregelen.

Door bewust in te kopen, afvalstromen te scheiden en sportkleding en -materialen een tweede leven te geven, draag je als club bij aan een schonere en circulaire sportomgeving. Begin dus vandaag nog en maak deel uit van een toekomstbestendige sportsector. Met welke quick win begin jij?